Wszystkie atrakcje festiwalu Watch Docs

4 grudnia rusza Festiwal Prawa Człowieka w Filmie Watch Docs, jedna z dwóch największych na świecie imprez filmowych poświęconych prawom człowieka. Festiwal jest wspólnym przedsięwzięciem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, warszawskiego Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski oraz Społecznego Instytutu Filmowego.

Podczas tegorocznej edycji festiwalu warszawska publiczność obejrzy osiemdziesiąt najciekawszych filmów dokumentalnych z całego świata, w których zaangażowanie na rzecz praw jednostki łączy się ze sztuką filmową. Właśnie na Watch Docs miały swoje polskie premiery nowe filmy takich sław dokumentu, jak: Errol Morris, Raymond Depardon, Kim Longinotto, Avi Mograbi czy Alex Gibney.

W tym roku, w konkursie o nagrodę Watch Docs walczyć będzie dziewiętnaście filmów, wybranych spośród niemal dwóch tysięcy zgłoszeń z całego świata. Wśród nich m.in.: nagrodzony Złotym Smokiem na tegorocznym Krakowskim Festiwalu Filmowym izraelski film "Pizza w Auschwitz", przedstawiający zderzenie historycznej pamięci o Holokauście ze współczesnością Europy Środkowej w tragikomicznej konwencji rodzinnego reality TV, oraz dwa filmy z tegorocznego festiwalu w Cannes: wstrząsający chiński dokument "Petition" / "Petenci", opowiadający o zwykłych ludziach, którzy stają do nierównej walki z systemem i "My Neighbour, My Killer" / "Mój sąsiad, morderca" Anne Aghion, która przez kilkanaście lat obserwowała próby pojednania oprawców i rodzin ofiar rwandyjskiego ludobójstwa z 1994 roku. W konkursie także m.in.: "Moje serce widzi świat na czarno" Helgi Reidemeister (Berlinale, Cinema du Reel) o zakazanej miłości ex-Taliba i zbuntowanej mężatki z Kabulu, wstrząsający dokument "Garapa" w naturalistyczny sposób ukazujący koszmar chronicznego głodu na brazylijskiej prowincji (reż. Jose Padilha, zdobywca Złotego Niedźwiedzia na zeszłorocznym Berlinale za fabułę "Elitarni") oraz imponujący wspaniałą pracą kamery film "Spadkobiercy" / "Los Herederos" o zaklętym kręgu wyzysku dzieci na meksykańskiej prowincji.

Obok konkursu program Watch Docs tworzą sekcje stałe: "Dyskretny urok propagandy" (tu m.in. włoski film "Zagrożenie" / "The Threat", ukazujący kontrast między propagandowym a realnym obrazem Wenezueli pod rządami Hugo Chaveza, niemiecki "Harlan - in the Shadow of "Jew Suss" poświęcony losom twórcy najsłynniejszego antysemickiego filmu wszechczasów, a także quasi-dokumentalny musical "The Juche Idea" szalonego nowojorczyka Jima Finna, poświęcony północnokoreańskiej machinie propagandowej) oraz "Nowe filmy polskie". Tegoroczny festiwal wzbogaci się o dwa nowe stałe elementy repertuaru: sekcje "Zbliżenia" i "Chcę zobaczyć". Pierwsza z nich poświęcona będzie wybranym regionom świata, w tym roku - krajom powstałym po rozpadzie ZSRR. Zobaczymy tu zarówno klasyczne tytuły autorstwa uznanych mistrzów dokumentu zza wschodniej granicy (jak "Dzień chleba" Siergieja Dworcewoja, czy "Biełowowie" Wiktora Kossakowskiego), jak i filmy ukazujące post-radzieckie uniwersum z zachodniej perspektywy ("The Pier of Apolonovka" / "Na nadbrzeżu" o nurkach wydobywających podwodne skarby z postsowieckiego mułu zalegającego port w Sewastopolu czy "Elder Blossom" / "Kwitnący bez" Volkera Koeppa - czyli nostalgiczny obraz życia na zapomnianej prowincji Okręgu Kaliningradzkiego.

Kolejna nowość w programie Watch Docs to pozakonkursowa sekcja "Chcę zobaczyć", w której znajdą się dokumenty dotyczące aktualnych wydarzeń, znajdujących się w centrum uwagi obrońców praw człowieka. Zobaczymy tutaj m.in. "It's Hard Being Loved by Jerks" Daniela Leconte'a poświęcony głośnej sprawie procesu wytoczonego przez francuskich muzułmanów czasopismu, które wydrukowało karykatury Mahometa, a także dokument "China's Public Enemy no 1" / "Rebiya Kadeer - wróg publiczny nr 1" o nietypowej bizneswoman, która działa na rzecz praw Ujgurów w Chinach.

W programie tegorocznego festiwalu znajdą się też retrospektywy tematyczne. Pierwsza z nich - "Pieniądze mają się dobrze" - poświęcona będzie wzajemnym zależnościom między pieniędzmi a władzą i naruszaniem praw człowieka. Wśród prezentowanych tu filmów znajdą się takie tytuły, jak brazylijski "Obywatel Boilesen" o związanym z wojskową juntą biznesmenie, który do tego stopnia zaangażował się w walkę z lewicą, że własnoręcznie torturował schwytanych terrorystów, czy "Coal Money" / "Czarne pieniądze", przedstawiający brutalną rzeczywistość chińskiej prowincji, gdzie każdy usiłuje oszukać każdego, a instynkt samozachowawczy zmienił się w żądzę zysku. Na drugą retrospektywę tegorocznego Watch Docs ("Ukryta kamera") złożą się "antypaństwowe" dokumenty, nakręcone bez wiedzy lub zgody władz. Wśród nich: kontrowersyjny dokument "Ukradzione" o współczesnym niewolnictwie w krajach Maghrebu oraz "Mugabe i biały Afrykanin" przedstawiający historię walki białego farmera z dyktatorem Zimbabwe.

Filmem otwarcia tegorocznej edycji Watch Docs będzie najnowszy film białoruskiego reżysera Wiktora Daszuka, "Królestwo zdechłych myszy". "Królestwo" to niekończący się spektakl propagandowych ekscesów reżimu Łukaszenki, który wspina się na wyżyny absurdu usiłując stworzyć plebejską fantasmagorię potęgi. W swoim filmie, reżyser demaskuje kolejnych karierowiczów klaszczących na zawołanie, polityków publicznie śmiejących się na rozkaz z przerażających dowcipów satrapy, sprzedajnych pseudoartystów, których jedynym zadaniem jest legitymizacja istniejącego systemu. Daszuk, od wielu lat realizujący swoje dokumenty poza oficjalnymi strukturami, otrzyma podczas festiwalu nagrodę Zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka im. Marka Nowickiego za wybitne osiągnięcia w ukazywaniu praw człowieka w filmie.

Filmy w konkursie oceniać będzie pięcioosobowe międzynarodowe jury, w którym zasiądą m.in. znakomity polski operator i reżyser Jacek Petrycki, francuski twórca filmów eksperymentalnych Jean-Gabriel Pèriot oraz Debra Zimmerman - szefowa Women Make Movies, najważniejszego na świecie producenta i dystrybutora filmów tworzonych przez kobiety.

Konkursowym pokazom towarzyszyć będą spotkania z zaproszonymi twórcami, dziennikarzami i ekspertami. Odbędą się także liczne debaty panelowe: "Nowy nacjonalizm w Europie Środkowej" (9.12, godz. 17.00, sala Laboratorium), "Prawa człowieka - aktualne wyzwania" (11.12 godz. 13.30, sala Laboratorium), "Rosja dziś - społeczeństwo nieobywatelskie" (11.12, godz. 16.00, kino "Muranów"), "Pieniądze czują się dobrze" (Festiwal odwiedzi kilkudziesięciu gości zagranicznych. Podobnie jak w zeszłym roku, festiwalowe projekcje odbywać się będą w trzech salach Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski oraz kinie "Muranów".

Wstęp na wszystkie pokazy oraz wydarzenia towarzyszące Watch Docs jest bezpłatny.